محمد الريشهري
108
گزيده شهادت نامه امام حسين ( ع ) ( فارسى )
فرماندهانى كه زياد براى اين ارباع انتخاب كرده بود ، به ترتيب ، عبارت بودند از : عمرو بن حريث ، خالد بن عَرَفطه ، قيس بن وليد و ابو بُردة بن ابى موسى اشعرى . مسلم بن عقيل نيز هنگام برپايى قيام خود ، از اين نظام ، استفاده كرد و افراد هر ربع را در همان ربع ، سازماندهى نمود و خود ، رئيسى غير از رئيس منصوب از سوى حكومت ، براى هر ربع ، انتخاب كرد . در جريان قيام مسلم در كوفه پس از دستگيرى هانى و محاصره قصر ، به نامهاى رؤساى ارباع كه به وسيله او منصوب شده بودند ، بر مىخوريم : مسلم بن عوسجه اسدى ، رئيس رُبعِ مَذحِج و اسد ، عبيد اللَّه بن عمر بن عزيز كِندى ، رئيس رُبع كِنده و ربيعه ، عبّاس بن جَعده جَدَلى ، رئيس رُبع اهل مدينه و ابو ثُمامه صائدى ، رئيس رُبع تميم و همْدان . هانى بن عروه ، رياست رُبع كِنده و ربيعه را از سوى حكومت ، بر عهده نداشت ؛ امّا به قدرى در ميان اين رُبع - كه پرجمعيّتترين رُبع كوفه بود - احترام داشت كه گفته شده است در هنگام كمك خواستن ، سى هزار شمشير آماده ، به فريادرسى او مىآمدند كه البتّه ابن زياد ، توانست با سياستهاى خود و استفاده از عمرو بن حَجّاج زُبيدى ، رقيب هانى ، اين نفوذ را به حدّ اقل برساند و سرانجام ، او را شهيد كند ، بدون آن كه هيچ تحرّكى در رُبع ، پديد آيد ! سه . عُرَفا عُرَفا ، جمع « عَريف » است و عريف ، منصبى در قبيله بوده است كه صاحب آن ، رياست عدّهاى از افراد قبيله و سرپرستى امور آنان را بر عهده داشته و نسبت به اعمال آن افراد ، در مقابل حكومت ، پاسخگو بوده است . وظيفهاى كه عريف انجام مىداد و نيز تعداد افراد تحت نظر او ، « عِرافت » ناميده مىشد . اين منصب ، در قبايل عرب در زمان جاهليت نيز وجود داشته و از نظر ادارى ، يك يا دو درجه پايينتر از رياست قبيله بوده است ؛ امّا پس از پايهريزى نظام اسباع در